GENEL DURUM :

İlçemiz Ağrının 12 km güneyindedir. Tutak İlçesine 25 km uzaklıktadır. Ağrı- Van karayolu İlçemizin merkezinden geçmektedir.1958 yılında ilçe ünvanını almış,ilçeye bağlı 6 mahalle,46 köy, 50 mezra bulunmaktadır.2000 yılı nüfus sayımında kesin olmayan verilere göre ilçe geneli nüfusu 22.000, merkez nüfusu ise 4.000 civarındadır.İlçemizde yaşayan halkın %50 si tarım ve hayvancılıkla, geri kalan kısmı ise çeşitli kamu kuruluşlarında devlet memuru olarak görev yapmaktadır. İlçe Kaymakamlığına ait 7000 tavuk kapasiteli yumurta çiftliği ve alabalık üretme çiftliği bulunmaktadır. İlçedeki yatırımların tamamına yakını devlet yatırımıdır.

İklimi

İlçede tipik bir kara iklimi egemendir. Kış ayları çok şiddetli geçmektedir. Bitki örtüsü bozkırlardan oluşmaktadır. Yazın gür otlaklar olur. Bu gür otlaklarda hayvancılık yapılır ve baharın gelişi ile yaylalara çıkılır. İlimizin en önemli yaylalarından biri olan Aladağlar ilçe sınırlarındadır. Genelde insanların geçimi geleneksel tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. İlçe son yıllarda arıcılık için önemli bir merkez haline gelmiştir. Özellikle Karadeniz Bölgesinden daha iyi bir ürün için ilçe yaylaları bulunmaz bir mekânlardır. Selçuklu mimarisi özelliği taşıyan Sürmeli Mahmut Paşa Kümbeti ilçedeki tarihi eserlerin önemlisi ve ayakta kalabilenidir. Bu tip kümbet ender örneklerden biridir. Ayrıca Karlıca köyünde Şoşik Kalesi, Karlıca Kalesi ve Beklemez Köyü Kardeşler Mahallesinde Urartulardan kalma yeraltı evleri ve Urartu mezarları, Süleyman Kümbette köyündeki Kümbet kalıntıları mevcuttur. İlçe Merkezinin kuzeyinde Havaran Kalesi kalıntıları bulunmaktadır.İlçe merkezi 6 mahalleden oluşur. Bağlı 46 köy ve 52 mahalle/mezra bulunmaktadır.

Coğrafyası     

İlçede tek spor kulübü Hamur Kümbet Spor kulübüdür.  İlçemizi 1. Amatör kümede  temsil etmektedir. İki sağlık ocağı bulunmaktadır. Hamur Ağrı arasında bulunan Yoğunhisar Mesire alanı, Havaran Kalesi dibindeki Ziyaret, Murat Nehri ve Mandalık Çayı ile Tatlısu Çayı kenarları yazın piknik yapmak ve dinlenmek için ideal yerlerdir. Alabalık tesislerinde üretilen Alabalıklar da damağınızda tad bırakacak cinstendir. Ayrıca Ayvacık ve Danakıran derelerinde hakiki Alabalıklar da şifa niyetine tüketilmektedir. Keledoş, Ayranaşı, Keşkek, Bişi, Kete,Otlu peynir, çökelek... İlçenin yöresel tatlarındandır.

İlçede bir genel lise mevcut olup buna bağlı 100’er kişilik bir kız bir de erkek pansiyonu vardır. 56 ilköğretim okulu, 1 öğretmenevi bulunmaktadır. Bu ilköğretim okullarından 8 tanesi 8 yıllıktır. 7’si gündüzlü, biri yatılıdır. 7 anasınıfı bulunmaktadır. Halk Eğitimi Merkezi bünyesinde başta ipek ve yün halı dokumacılığı olmak üzere birçok alanda mesleki ve kültürel kurslar verilmektedir. Bu halılar ülkemizin birçok yöresinde pazarlanmaktadırlar.